Τετάρτη, 22 Μαρτίου 2017

Η αποδόμηση-υπονόμευση του βιολογικού πυρήνα της προσωπικότητας και της οικογένειας, ως όρος χειραγώγησης, μέσω της υπονόμευσης κάθε δυνατότητας συγκρότησης του ανθρώπου ως υποκειμένου


Συνέντευξη του Δημήτρη Πατέλη στην Σοφία Τσέκου, την Κυριακή 19-03-2017.
"Η αποδόμηση-υπονόμευση του βιολογικού πυρήνα της προσωπικότητας και της οικογένειας, ως όρος χειραγώγησης, μέσω της υπονόμευσης κάθε δυνατότητας συγκρότησης του ανθρώπου ως υποκειμένου"
Δημήτρη Πατέλη (σχέδιο-περίγραμμα προβληματισμού).
 Το θέμα έχει σαφείς επιστημονικές-φιλοσοφικές, ιδεολογικοπολιτικές και πρακτικές πτυχές, που δεν διευθετούνται ποικίλους εύκολους χαρακτηρισμούς και “ταμπέλες”. Η επιστημονική προσέγγιση, έχει και εδώ παραχωρήσει τη θέση της σε εύκολες “θέσεις” και “τοποθετήσεις”, χωρίς ερευνητικό-μεθοδολογικό έρμα...
Διακρατικοί θεσμοί, εσμός ΜΚΟ κλπ. διαγκωνίζονται με εθελοντές, μοντέρνα έως μεταμοντέρνα κόμματα, φορείς κλπ για την εναρμόνιση με ορισμένα επιβεβλημένα πρότυπα και προδιαγραφές.
Αυτοί που εξαπολύουν πολέμους και διαπράττουν γενοκτονίες, επιβάλλουν και τα LGBTQ πρότυπα - ταυτότητες, ως εκ των ων ουκ άνευ στοιχεία “ριζοσπαστικότητας” και ελευθερίας...
Κατακεραυνώνουν εκ του προχείρου ως “σεξιστές και ομοφοβικούς” όλους/-ες τους/-τις αντιφρονούντες έναντι αυτού του κυρίαρχου προτύπου πλανητικών αξιώσεων...
Θα ήταν ευχής έργο, αντί για φλυαρίες και ανταλλαγές επιφανειακών χαρακτηρισμών, να αναπτυχθεί το θέμα θεωρητικά και μεθοδολογικά στις εξής θεματικές ενότητες:
  1. Το θέμα του φύλου. Ο βιολογικός πυρήνας της οικογένειας και οι οικονομικές, κοινωνικές, πολιτισμικές κλπ λειτουργίες της, στην δομή της κοινωνίας. Συνάρτηση της εν λόγω προβληματικής με την παραγωγή και αναπαραγωγή του ανθρώπινου γένους-είδους, με την παραγωγή και αναπαραγωγή του εκάστοτε ιστορικά συγκεκριμένου υποκειμένου της εργασίας και του συνόλου των κοινωνικών δραστηριοτήτων και σχέσεων, με τον τρόπο ζωής και τις δημογραφικές πτυχές του, με τις συνειδητές και ασυνείδητες πτυχές της ταυτότητας της ατομικότητας, της προσωπικότητας και των συλλογικοτήτων, με τις μορφές κοινωνικής συνείδησης (ηθικές, πολιτικές, δικαιικές, αισθητικές, θρησκευτικές και φιλοσοφικές), με τη θέση και το ρόλο της έμφυλης διάστασης της προσωπικότητας και του υποκειμένου, με τη θέση και το ρόλο των θεσμικών και συμβολικών στοιχείων του εποικοδομήματος κ.ο.κ.
  2. Το θέμα του φύλου, του βιολογικού πυρήνα της οικογένειας στην ιστορία της κοινωνίας.
Βιολογικές προϋποθέσεις και εξελικτικοί μηχανισμοί, αγελαίος τρόπος ζωής και αναπαραγωγή στους ανθρωπίδες και στον Homo Sapiens. Τροφοσυλλεκτική πρωτόγονη κοινότητα: διευθέτηση γενετήσιας ορμής και αναπαραγωγικής λειτουργίας. Η διασφάλιση της διαγενεακής αλληλουχίας. Γένος, φυλή, ενώσεις φυλών. Συνδυασμοί ενδογαμίας και εξωγαμίας. Ταμπού. Καταμερισμός εργασίας και φύλο στην πρωτόγονη κοινότητα. Μητριαρχία.
Καταμερισμός εργασίας και εμφάνιση κτηνοτροφίας και γεωργίας. Υπερπροϊόν, εκμετάλλευση, καταπίεση και πατριαρχική οικογένεια. Δουλοκτητική κοινωνία και άρδην υποβάθμιση της γυναίκας. Έναρξη μετασχηματισμού των πρωτόγονων κοινοτικών κληροδοτημάτων. Από τη μαγεία - μυθολογία στη θρησκεία - πατριαρχικά πρότυπα. Αδυναμία διάκρισης της προσωπικότητας - σύγχυση διαπροσωπικών σχέσεων με τις σωματικές-γενετήσιες.
Φεουδαρχική κοινωνία και δουλοπαροικία. Αναβάθμιση της πατριαρχίας, δικαιώματα πρώτης νύχτας του γάμου, θρησκευτικά - μονοθεϊστικά πρότυπα, το σώμα ως “σαρκίον” και πηγή “αμαρτίας” - ενοχών.
Η άνοδος της κεφαλαιοκρατίας, γενίκευση και εμβάθυνση των εμπορευματικών και χρηματικών σχέσεων, εμπόρευμα “εργασιακή δύναμη”, τυπική ελευθερία και ισονομία. Η προβληματική του “λελογισμένου εγωισμού” και των δικαιωμάτων του ανθρώπου. “Φυσικό δίκαιο”. Πρωταρχική συσσώρευση του κεφαλαίου και ηθική. Η εξατομίκευση της θρησκείας (προτεσταντισμός, καλβινισμός) και η εκκοσμίκευση του κράτους και της κοινωνίας. Γυναικεία και παιδική εργασία. Αλλαγές στη δομή της οικογένειας και των ρόλων. Μαζική παραγωγή, τεϊλορισμός, φορντισμός, καταναλωτισμός και οικογενειακά πρότυπα. Αναδιάρθρωση της παραγωγής από την τελευταία 25-ετία του 20ου αι.
Η νεοσυντηρητική - νεοφιλελεύθερη στρατηγική και η οικογένεια. Αποδόμηση εργασιακών σχέσεων, θέσεων, ρόλων και προτύπων. Αποδόμηση και του ίδιου του βιολογικού πυρήνα της οικογένειας. Αποδόμηση της ίδιας της ταυτότητας της προσωπικότητας με έμφαση στο βιολογικό της πυρήνα. Χειραγώγηση προσανατολισμών, προτύπων, συμπεριφορών (πολιτικών, καταναλωτικών, κ.ο.κ.) μέσω της κατευθυνόμενης υπερδιόγκωσης της έμφυλης προβληματικής. Ιδεολογικοί και θεσμικοί μηχανισμοί κρατικής και διακρατικής επιβολής θεσμών και προτύπων (π.χ. Gender Equality in the Council of Europe, Standards and mechanisms, Gender Equality Commission (GEC), με εστίαση στη συμμόρφωση εθνικών κρατών στην επιβολή, National Focal Points, Gender Equality Rapporteurs, European Committee for Social Cohesion, Human Dignity and Equality (CDDECS) κ.ο.κ.). Μ.Κ.Ο. και επιβολή προτύπων.
Η προοπτική της ενοποιημένης ανθρωπότητας ως πραγματική ιστορία της ανθρωπότητας. Ολόπλευρη ανάπτυξη των ψυχοσωματικών δημιουργικών ικανοτήτων ως όρος ανάπτυξης της κοινωνίας. Άρση διαλεκτική των προϋποθέσεων και του γίγνεσθαι συνολικά της κοινωνίας.
  1. Θεωρητικές και ιδεολογικές τάσεις, αρχές και προσεγγίσεις του θέματος: (κοινοτικός, εθνολογικός, πολιτισμικός, θρησκευτικός κ.ο.κ.) συντηρητισμός. Ορθολογισμός και ανορθολογισμός. Μυστικισμός, βιολογισμός, κοινωνιολογισμός, φιλοσοφία της ζωής, πιοκίλες εκδοχές φροϋδισμού - ψυχανάλυσης, συμπεριφορισμός, υπαρξισμός, περσοναλισμός, μαρξισμός, νιτσεϊσμος, πραγματισμός, φεμινισμός, φιλελεύθερος και νεοφιλελεύθερος φεμινισμός, Women’s Studies, Gender Studies. Έμφαση στη μετάβαση από τη δομική-στρουκτουραλιστική ερμηνεία του μαρξισμού στο μεταδομισμό και στο μεταμοντέρνο. Από την “ιστορία χωρίς υποκείμενο” στη “μικροφυσική της εξουσίας”, στη “βιοπλιτική” και στην αναγωγή ταυτότητας και φύλου σε “κοινωνικές - συμβολικές κατασκευές” κατά το δοκούν κ.ο.κ. Μια από τις αφετηριακές αρχές της κονστρουκτσιονιστικής προσέγγισης συνίσταται στην αποδόμηση του νεωτερικού υποκειμένου, στην πολυδιάσπασή του σε πολλαπλά δίκτυα σχέσεων και στην διαμόρφωση «ψηφιδωτών», «κλασματοποιημένων» προσωπικοτήτων.
Η επιστημονική κοινωνική θεωρία και μεθοδολογία της Λογικής της Ιστορίας είναι διαλεκτική. Ως εκ τούτου, με τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο δεν ανάγει τέτοια προβλήματα στη νεοφιλελεύθερη “λογική” των ατομικών δικαιωμάτων (τα οποία μάλιστα επισταμένως αντιδιαστέλλονται στα συλλογικά). Επίσης, με τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο απορρίπτει μεταφυσικές αντιλήψεις τύπου βιολογικού και νευροφυσιολογικού αναγωγισμού. Επιπλέον, στα πλαίσια της περίπλοκης και αντιφατικής διαδικασίας διαλεκτικής άρσης του βιολογικού απ' το κοινωνικό στη δομή και την ιστορία της κοινωνικής ανάπτυξης, η σεξουαλική ανάγκη και η αναπαραγωγική λειτουργία ανεξαρτοποιούνται μεν σχετικά ως προς άλληλες, αλλά δεν μπορούν να αποκόπτονται και να αντιδιαστέλλονται προς άλληλες.
Η όλη προβληματική, εξετάζεται υπό το πρίσμα της συμβολής όλων των σχέσεων, δραστηριοτήτων, στάσεων, συμπεριφορών, θεσμών κ.ο.κ. στην προοπτική της ολόπλευρης ανάπτυξης κάθε προσωπικότητας και συλλογικότητας, της ενοποίησης της ανθρωπότητας. Υπό αυτό το πρίσμα ενδείκνυται να εξετάζεται και ο βιολογικός πυρήνας της προσωπικότητας και της οικογένειας.
Ως εκ τούτου, δεν μπορούμε να παίζουμε αυθαίρετα με αυτό, με την αμφιγονική αναπαραγωγή του ανθρώπινου γένους και το βιολογικό πυρήνα της οικογένειας. Το φύλο δεν είναι και δεν μπορεί να συνιστά αυθαίρετη επιλογή-προτίμηση, “συμβολική κατασκευή”, ακόμα και αν αυτή η “επιλογή” γίνεται με την εξ ίσου αυθαίρετη επίκληση κάποιου βιολογισμού ή/και νευροφυσιολογικού αναγωγισμού (είναι εντυπωσιακός ο τρόπος με τον οποίο στην σχετικά διαδεδομένη νεοφιλελεύθερη προβληματική -που υιοθετείται αυτούσια και από ορισμένου τύπου “αριστερά” συνυπάρχουν αυτές οι εκ πρώτης όψεως εκ διαμέτρου αντίθετες και αλληλοαποκλειόμενες μορφές αναγωγισμού: ακραίου βιολογισμού και ακραίου βουλησιαρχικού κοινωνιολογισμού).  
Η συστηματική προπαγάνδα του νεοφιλελευθερισμού (και οι συνακόλουθες στοχευμένες θεσμικές παρεμβάσεις) στο εν λόγω ζήτημα, περιλαμβάνει στον πυρήνα της μια βίαιη διέγερση σεξουαλικών προβληματισμών και πρακτικών στα παιδιά (με ειδικά επιδοτούμενα από ΕΕ προγράμματα σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης από το βρεφονηπιακό σταθμό!), συνεπικουρούμενη από αντίστοιχο καταιγισμό στα ΜΜΕ, στο διαδίκτυο, στη μαζική κουλτούρα (καταναλωτισμός, σεξ και βία). Η διέγερση του σεξουαλικού στοιχείου σε ηλικιακές βαθμίδες όπου (ορμονικά και ανατομοφυσιολογικά) είναι αδύνατο να συνδεθεί με την αναπαραγωγική λειτουργία, γεγονός που ευνοεί την εγχάραξη-ενστάλαξη-επιβολή της αντίληψης ότι η σεξουαλική διέγερση-απόλαυση-επιθυμία είναι μια ανάγκη (που ενισχύεται ως υποκειμενική-ατομική επιθυμία ηδονιστικής κατανάλωσης), εξ υπαρχής άσχετη με την αναπαραγωγή.
Είναι εντυπωσιακός ο βαθμός διείσδυσης της αστικής ιδεολογίας, ο βαθμός ενσωμάτωσης των πλέον αντιδραστικών, ανορθολογικών και αντιεπιστημονικών αρχών από ορισμένου τύπου διανόηση και “αριστερά”. Αυτό φαίνεται και με την άρδην υιοθέτηση εκ μέρους τους των ακραίων νεοφιλελεύθερων δογμάτων περί apri ori απόλυτης ισχύος των παντοειδών υποκειμενικών, αυθαίρετων, μερικών, “πολυφωνικών”, ατομικών, κ.ο.κ. ταυτοτήτων και δικαιωμάτων, πάντα σε αντιδιαστολή με οτιδήποτε μπορεί να συγκροτηθεί και να ορθώσει το ανάστημά του συλλογικά, στη βάση αντικειμενικών κοινωνικών αναγκών και νόμων, επιστημονικά εγνωσμένων αναγκών συλλογικών αγώνων.
Δεν είναι τυχαία η συστηματική απόρριψη της λογικής των φυσικών και κοινωνικών αναγκών και η υποκατάστασή της στην επιστήμη και στις ιδεολογικές & πολιτικές πρακτικές κάποιων από την εξ' υπαρχής ανορθολογικά ερμηνευόμενη υποκειμενική “επιθυμία”... Βασικός στόχος: η αποτροπή της συγκροτημένης και επιστημονικά θεμελιωμένης συλλογικής πάλης για την προοπτική της επαναστατικής ενοποίησης της ανθρωπότητας.
Η αποδόμηση κάθε αντικειμενικής ή και αντικειμενότροπης βάσης αναφοράς της προσωπικότητας και της συλλογικότητας  (συμπεριλαμβανομένου και του βιολογικού πυρήνα τους), με αντίστοιχη απώλεια κάθε δυνατότητας συγκρότησης, με τη μετατροπή του ανθρώπου σε ένα “ευέλικτο”, “άμορφο”, ασπόνδυλο, με ανύπαρκτη-απροσδιόριστη-αδιάγνωστη κ.ο.κ. ταυτότητα, σε ένα ουσιαστικά άβουλο και χειραγωγήσιμο ον, είναι βασικό μέσο επίτευξης του παραπάνω στόχου. Εδώ εντάσσονται τα νεοφιλελεύθερα-μεταμοντέρνα δόγματα “κοινωνικής/συμβολικής κατασκευής” φύλου, κοινωνικής τάξης, πολιτικής & ιδεολογίας, έθνους, πατρίδας κ.ο.κ.
Πίσω από την πολυχρωμία ρευστών ταυτοτήτων κ.ο.κ. αποκαλύπτεται στην κρίση και στον πόλεμο η σκοπιμότητα μετατροπής των ανθρώπων σε χύδην μάζες, αδρανείς ή και επιθετικά ταγμένες στις εκάστοτε επιλογές κατασκευών και αναδομήσεων των πιο επιθετικών κύκλων του κεφαλαίου.   

Στη θέση των παραδοσιακών, μονοφωνικών «μεγάλων αφηγήσεων», έρχονται οι μικρές, καθημερινές, πολυφωνικές αφηγήσεις, που υπερτονίζουν τις πολιτισμικές (γλωσσικές, θρησκευτικές κλπ.) ιδιαιτερότητες, επιμέρους διαφορές κ.ο.κ. και οδηγούν στην θεωρητική νομιμοποίηση της πολυδιάσπασης των κοινωνικών σχέσεων και της αποδόμησης των κοινωνικών υποκειμένων...

Τετάρτη, 8 Μαρτίου 2017


Δημήτρης Πατέλης. Συνέντευξη στην Κ. Πολύζου (Ε.Ρ.Τ. Χανίων) (08/03/2017)
Η θέση και ο ρόλος της γυναίκας και η προοπτική επαναστατικής ενοποίησης της ανθρωπότητας. Μ' αφορμή την Παγκόσμια ημέρα της γυναίκας. "Αρσενικό που σηκώνει χέρι σε γυναίκα, που απειλεί ή κάνει χρήση βίας (λεκτικής ή φυσικής) σε γυναίκα, που καταδυναστεύει ή θίγει την αξιοπρέπεια γυναίκας, που ανέχεται ή επιτρέπει να γίνονται αυτά, δεν αξίζει να λέγεται άνδρας, είναι η αθλιότητα και το όνειδος του ανθρώπινου γένους. Ο ρόλος του άνδρα είναι να προστατεύει τη γυναίκα, τα παιδιά, τη μητρότητα, με την ίδια τη ζωή του. Όποιος κάνει το αντίθετο, είναι ανάξιος να λέγεται ανθρώπινο όν και άνδρας...".


Τρίτη, 7 Μαρτίου 2017


Δημήτρης Πατέλης. Συνέντευξη στην ΕΡΤ Χανίων με αφορμή τα μαθήματα του ΟΜΙΛΟΥ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ (06/03/2017)
Πρέπει να ξαναβρούμε το νήμα της αυθεντικής επαναστατικής σκέψης, η απουσία της οποίας οδηγεί μονοσήμαντα σε όλο και πιο τραγικά αποτελέσματα και ήττα. Η μόνη πραγματική διέξοδος είναι η επαναστατική ενοποίηση της ανθρωπότητας.


Παρασκευή, 24 Φεβρουαρίου 2017

Δημήτρης Πατέλης. Συνέντευξη στον Γιώργο Λαγκαδινό (Ραδιοσταθμός Λατώ FM) (23/02/2017)
Παγκόσμια κυριαρχία των Πολυεθνικών-πολυκλαδικών μονοπωλιακών ομίλων, νεοφιλελευθερισμός, επιβολή και χειραγώγηση. Αποδόμηση συλλογικοτήτων και προσωπικότητας. Νεοφιλελεύθερα προτάγματα ατομικών δικαιωμάτων σε αντιδιαστολή με τα συλλογικά και ουσιώδη. Υπονόμευση και αποδόμηση ανθρώπου και κοινωνίας μέσω της επιβολής-θεσμοθέτησης του πλουραλισμού “έμφυλων ταυτοτήτων”, μέσω της αποδόμησης του ίδιου του βιολογικού πυρήνα της οικογένειας και της προσωπικότητας. Κίνδυνοι από την εγκύκλιο του ΥΠ.Ε.Π.Θ. για την θεματική εβδομάδα για “έμφυλες ταυτότητες” στα σχολεία.

Σάββατο, 8 Οκτωβρίου 2016

12 απλά μαθήματα μαρξισμού



Στις συνθήκες της τρίτης βαθύτερης και πιο μακροχρόνιας δομικής κρίσης του παγκόσμιου κεφαλαιοκρατικού συστήματος και του συνακόλουθου εν εξελίξει Γ' Ιμπεριαλιστικού Παγκοσμίου Πολέμου, εγείρεται επιτακτικά το ερώτημα: υπάρχει άραγε διέξοδος για τη σωτηρία της ανθρωπότητας; Η μόνη πραγματική διέξοδος είναι η επαναστατική ενοποίηση της ανθρωπότητας.
Η διέξοδος αυτή απαιτεί σφαιρική, θεωρητική και πρακτική προετοιμασία του υποκειμένου των επικείμενων νικηφόρων σοσιαλιστικών επαναστάσεων που κυοφορεί νομοτελώς το παγκόσμιο κεφαλαιοκρατικό σύστημα στην κρίση και στον πόλεμο. Αναγκαίος όρος για αυτή την προετοιμασία είναι η συστηματική κριτική μελέτη, η διαλεκτική-δημιουργική ανάπτυξη, η διάδοση και η πρακτική εφαρμογή της επαναστατικής θεωρίας. Τα παραπάνω είναι ανέφικτα χωρίς τη συστηματική και συγκεκριμένη διερεύνηση της ιστορίας της επαναστατικής θεωρίας, κυρίως στο έργο των θεμελιωτών του μαρξισμού, με τον οποίο δρομολογείται η ανάπτυξη της διαλεκτικής συνθετικής επιστήμης, σε σχετικά αυτοτελή μεν, πλην όμως, οργανικά αλληλένδετα γνωστικά πεδία.
Η μαρξιστική συνθετική επαναστατική θεωρία προέκυψε ιστορικά μέσα από το ερευνητικό και πρακτικό έργο τιτάνων της σκέψης και της δράσης. Ως εκ τούτου, μόνο ιστορικά μπορεί να διαγνωσθεί η ουσία της επαναστατικοποίησης της κοινωνικής θεωρίας, φιλοσοφίας και μεθοδολογίας που επέφερε το έργο των Κ. Μαρξ και Φ. Ένγκελς. Έτσι μπορεί να αναδειχθεί η ιστορική νομοτέλεια που διέπει την κατηγοριακή και εννοιολογική δομή της νόησης στην ερευνητική διαδικασία.
Το καθήκον αυτό δεν είναι ακαδημαϊκό. Πρέπει να ξαναβρούμε το νήμα της αυθεντικής επαναστατικής σκέψης, η απουσία της οποίας οδηγεί μονοσήμαντα σε όλο και πιο τραγικά αποτελέσματα και ήττα. Είναι ζωτικής σημασίας η επιστημονική διερεύνηση της βασικής αρτηρίας της ανάπτυξης της επαναστατικής θεωρίας του μαρξισμού, των ιστορικών όρων και των ορίων του μεγαλειώδους κεκτημένου του, για την περαιτέρω ανάπτυξη της επαναστατικής έρευνας και της θεωρίας, που συνιστά εκ των ων ουκ άνευ όρο για την ανασυγκρότηση του νικηφόρου επαναστατικού κινήματος της εποχής μας και του μέλλοντος.
Η διερεύνηση αυτή δεν μπορεί να είναι γόνιμη και δημιουργική αν ανάγεται σε ακαδημαϊκό αρχειακό σχολαστικισμό, σε δογματικές αγκυλώσεις ή/και σε αναθεωρητικό εκλεκτικισμό, με διάχυση της επαναστατικής θεωρίας σε ποικίλα αστικά, ανορθολογικά κλπ ρεύματα, βάσει συγκυριακών και μικροκομματικών σκοπιμοτήτων. Δεν μπορεί να εγκλωβίζεται σε αποσπασματικές θεωρήσεις και μεταφυσικές αντιδιαστολές στοιχείων και περιόδων της ιστορικής ανάπτυξης του μαρξισμού (όπως π.χ. η περιβόητη “τομή” μεταξύ νεαρού και ώριμου Μαρξ).
Η διερεύνηση αυτή είναι εφικτή με το βέλτιστο τρόπο από τη σκοπιά της διαλεκτικής ανάπτυξης-άρσης του κεκτημένου του μαρξισμού, υπό το πρίσμα των νέων ερευνητικών και πρακτικών αναγκών της εποχής μας.
Γι' αυτό ο Όμιλος Επαναστατικής Θεωρίας Αθήνας οργανώνει κύκλο 12 απλών μαθημάτων Ιστορίας της Επαναστατικής Θεωρίας (του Μαρξισμού). Έναρξη Πέμπτη 13 Οκτωβρίου, ώρα 18:30, αμφιθέατρο Μ318 της Αρχιτεκτονικής Σχολής του Ε.Μ.Π. – τ. πτέρυγα των Ηλεκτρολόγων προς την οδό Μπουμπουλίνας, 3ος όρ. (είσοδος από οδό Στουρνάρη).
Τα μαθήματα θα έχουν την εξής μορφή: Διάλεξη με ανάπτυξη της βασικής προβληματικής (εισηγητής αν. καθηγητής φιλοσοφίας Δημήτρης Πατέλης) και την επόμενη εβδομάδα, συλλογικό σεμινάριο βάσει της σχετικής βιβλιογραφίας που θα προτείνεται.
Θερμή παράκληση: η προσέλευση να γίνεται έγκαιρα, δεδομένου ότι το αμφιθέατρο κλείνει ώρα 21:00.
Για να παρακολουθήσετε τα 12 απλά μαθήματα μαρξισμού πατήστε εδώ.

Τρίτη, 27 Σεπτεμβρίου 2016

Δημήτρης Πατέλης. Για τη διαλεκτική και συγκεκριμένη-ιστορική σχέση μεταξύ ταξικού, εθνικού (εθνικοαπελευθερωτικού, αντιιμπεριαλιστικού, πατριωτικού) & διεθνικού στους αγώνες της εποχής μας.

Για τη διαλεκτική και συγκεκριμένη-ιστορική σχέση μεταξύ ταξικού, εθνικού (εθνικοαπελευθερωτικού, αντιιμπεριαλιστικού, πατριωτικού) & διεθνικού στους αγώνες της εποχής μας.
Α' μέρος:


Β' μέρος:


Στην Εστία Ανομίας (plateiaradio 19.9.2016) με τον Παπαδομανωλάκη Παναγιώτη, ο αναπλ. καθηγητής Φιλοσοφίας του Πολυτεχνείου Κρήτης,

Δημήτρης Πατέλης, σε μια συζήτηση με έμφαση στη σχέση μεταξύ ταξικού, εθνικού (εθνικοαπελευθερωτικού, αντιιμπεριαλιστικού, πατριωτικού) & διεθνικού στους αγώνες της εποχής μας.

Τετάρτη, 21 Σεπτεμβρίου 2016

Το δίπολο “εθνικό – διεθνικό” και η προοπτική επαναστατικής ενοποίησης της ανθρωπότητας.

Το δίπολο “εθνικό – διεθνικό” και η προοπτική επαναστατικής ενοποίησης της ανθρωπότητας.
Μια πρόκληση ζωής ή θανάτου για το κίνημα, πέρα από φραστικές υπεκφυγές.

Του Δημήτρη Πατέλη
Το θέμα της συσχέτισης του διπόλου “εθνικό – διεθνικό” με την επαναστατική προοπτική, με την κομμουνιστική ενοποίηση της ανθρωπότητας, δεν προσφέρεται για αφορισμούς, επιφανειακή συνθηματολογία και εντυπωσιασμό με όρους εξαρτημένων αντανακλαστικών.
Η όποια αναφορά στη θέση και το ρόλο του εθνικού ζητήματος και των συνδεόμενων με αυτό θεωρητικών και πρακτικών (ιδεολογικοπολιτικών) ζητημάτων, είναι αφηρημένη και ανεδαφική, στο βαθμό που δεν εκκινεί από:
1.       τη συγκεκριμένη διερεύνηση του σύγχρονου σταδίου της κεφαλαιοκρατίας όπως κι αν το αποκαλούμε (ολοκληρωτικό καπιταλισμό, ιμπεριαλιστική παγκοσμιοποίηση κ.ο.κ.) και της νέας εποχής,
2.       τη διακρίβωση της  κοινωνικοοικονομικής ιστορίας και της δομής (επίπεδο ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων, επίπεδα και μορφές των σχέσεων παραγωγής, ταξική διάρθρωση κ.ο.κ.) της κοινωνίας στην οποία γίνεται αναφορά.,
3.       τη διακρίβωση της θέσης και του ρόλου της σε περιφερειακό και σε παγκόσμιο επίπεδο, το είδος και το βαθμό της συμμετοχής της σε ιμπεριαλιστικές ολοκληρώσεις, συνασπισμούς κ.ο.κ. και στον παγκόσμιο μηχανισμό απόσπασης υπεραξίας-εκμετάλλευσης, το εάν στην περιφερειακή ιμπεριαλιστική ολοκλήρωση και στο παγκόσμιο σύστημα έχει -λόγω ανισoμέρειας- εξαρτημένη σχέση έναντι των ισχυρότερων ως προς το κεφάλαιο χωρών (άρα: α. υπόκειται η ίδια σε εκμετάλλευση σε διακρατικό επίπεδο από τις πλέον ισχυρές ως προς το κεφάλαιο χώρες και β. συμμετέχει η ίδια και ως υποκείμενο διακρατικής εκμετάλλευσης στο παγκόσμιο σύστημα μέσω της ιμπεριαλιστικής ολοκλήρωσης στην οποία συμμετέχει και της ειδικής θέσης της σε αυτήν, μέσω του μεριδίου υπερεκμετάλλευσης μεταναστευτικών ροών εργασιακής δύναμης που της αντιστοιχεί κ.ο.κ.).,
4.       το χαρακτήρα, τις κινητήριες δυνάμεις της δεδομένης ιστορικής εποχής και συγκυρίας (π.χ. το συγκεκριμένο στάδιο του καπιταλισμού-ιμπεριαλισμού, την ύπαρξη δομικής κρίσης και πολέμου) και τα διακυβεύματα σε “εθνικό”, διεθνές και παγκόσμιο επίπεδο,
5.       το καθεστώς εκτάκτου ανάγκης ενός εν εξελίξει παγκοσμίου ιμπεριαλιστικού πολέμου με πολλά μέτωπα (μόνο σε αυτά της Συρίας και της Αν. Ουκρανίας εμπλέκονται ήδη πάνω από 80 χώρες), οργανικό στοιχείο του οποίου είναι και η διακρατική επιβολή καθεστώτος “αποικίας χρέους” και επιτροπείας (με κοινωνικοοικονομικές, δημογραφικές κλπ. επιπτώσεις για την εργ. τάξη συγκρίσιμες με αυτές της άμεσης εμπλοκής σε εμπόλεμη σύρραξη),
6.       τα επίπεδα, τους τρόπους, τα μέσα τις μορφές αντανάκλασης των παραπάνω στη συνείδηση, στην ιδεολογία, στις διαθέσεις και στα πολιτικά προτάγματα-προγράμματα κοινωνικών τάξεων και στρωμάτων του πληθυσμού και τις αντίστοιχες μετατοπίσεις-αλλαγές (στην ιδεολογία, στα προβαλλόμενα ιδεολογήματα, στην κοσμοαντίληψη των ανθρώπων) σε “εθνικό”, περιφερειακό και παγκόσμιο επίπεδο,
7.       τη θέση και το ρόλο όλου του φάσματος του εποικοδομήματος και τη δυναμική του συσχετισμού δυνάμεων σε αυτό, τις διαθεσιμότητες, την ύπαρξη ή την απουσία συγκροτημένων υποκειμένων, πολιτικών φορέων -με αντίστοιχη της εποχής και της συγκυρίας οργάνωση, υλικά & ιδεατά μέσα επενέργειας των κυρίαρχων και των κυριαρχούμενων κ.ο.κ. σε “εθνικό”, περιφερειακό και παγκόσμιο επίπεδο,
8.       τους παγκόσμιους συσχετισμούς δυνάμεων, την ύπαρξη ενός ιμπεριαλιστικού πόλου (των 3 κέντρων του ιμπεριαλισμού – κληροδοτημάτων του 20ου αι. με τη μορφή του “ευρωατλαντικού” άξονα υπό την ηγεμονία των ΗΠΑ) με αξιώσεις επιβολής και εδραίωσης παγκόσμιας κυριαρχίας και διακυβέρνησης με κάθε μέσο και τρόπο, την ανάδυση άλλου (άλλων) πόλου (πόλων) που αντιπαρατίθενται σε αυτόν, τη θέση και το ρόλο διεθνικών θεσμικών και εξωθεσμικών παρεμβάσεων, επιβολής κ.ο.κ.,
9.       την προβληματική της αναζήτησης του “ασθενούς κρίκου” στο περιφερειακό και παγκόσμιο κεφαλαιοκρατικό σύστημα,
10.   την αναζήτηση-διακρίβωση εκείνου του κρίκου (της δέσμης μέτρων σε επαναστατική κατεύθυνση, του μεταβατικού προγράμματος) που θα μπορέσει να συσπειρώσει το εργατικό και ευρύτερα λαϊκό κίνημα σε κοινωνικό και πολιτικό μέτωπο αγώνα, ικανό να επιφέρει ρήξη και ανατροπή,
11.   τον εξ υπαρχής διεθνιστικό χαρακτήρα αυτού του αγώνα και
12.   την ανίχνευση δυνατοτήτων εναλλακτικών οικονομικών κλπ. συνεργασιών και ολοκληρώσεων σε ισότιμη βάση, μεταξύ χωρών με παρόμοιο επίπεδο ανάπτυξης και με αξιοποίηση των παγκόσμιων αντιθέσεων και συσχετισμών.  
Η επιστημονική διερεύνηση των παραπάνω, είναι προαπαιτούμενο για τη θεμελίωση προγραμματικού λόγου (στρατηγικής και τακτικής), ικανού να εντάξει οργανικά-διαλεκτικά τη σχέση εθνικού – διεθνικού στους πρακτικούς αγώνες του επαναστατικού κινήματος.
Ας υποθέσουμε π.χ. ότι ισχύει ο αφορισμός: “Στις ανεπτυγμένες κεφαλαιοκρατικές κοινωνίες, όπου η σχέση και η σύγκρουση κεφαλαίου –εργασίας έχει ωριμάσει και διαπερνά όλες τις πλευρές της κοινωνικής ζωής”, η όποια προοπτική ορίζεται με καθαρά ταξικούς όρους (αν και αυτό επίσης θέλει απόδειξη) και ότι σε αυτές που έχουν “ανεπτυγμένες –ώριμες κεφαλαιοκρατικές σχέσεις τα «εθνικά ζητήματα και συμφέροντα», οι πατριωτικές ιδεολογίες και τα πατριωτικά μέτωπα βρίσκονται με τον ένα ή τον άλλο τρόπο πάντα στην υπηρεσία των κυρίαρχων κεφαλαιοκρατικών σχέσεων, της μιας ή της άλλης πτέρυγας του αστικού στρατοπέδου”. Ερώτημα: ποιές είναι αυτές οι χώρες; Η Ελλάδα συγκαταλέγεται σε αυτές, είναι δηλαδή με μαρξιστικά κριτήρια πολιτικής οικονομίας ίδια η κατάσταση της εργατικής τάξης σε Ελλάδα και Γερμανία και τις λοιπές ισχυρότερες ως προς το κεφάλαιο ιμπεριαλιστικές δυνάμεις (τη στιγμή π.χ. που μεσούσης της δομικής κρίσης, στη Γερμανία υπογράφονται συλλογικές συμβάσεις εργασίας με αυξήσεις 4,7%); Είναι ίδια η θέση και ο ρόλος τους στην Ε.Ε. και στο παγκόσμιο οικονομικό σύστημα; Και αν υποθέσουμε ότι είναι, από πια ιστορική περίοδο και πέρα εντάσσεται η χώρα σε αυτή τη “λέσχη των ισχυρών” και με ποιά κριτήρια; 
Η θέση και ο ρόλος εννοιών όπως “έθνος”, “πατρίδα” δεν είναι και δεν μπορεί να είναι ταυτόσημη, ενιαία και στατική για διάφορες κοινωνικές τάξεις και τους ιδεολογικοπολιτικούς φορείς τους (καθεστωτικούς σοσιαλδημοκράτες, νεοφιλελεύθερους ακροδεξιούς, φασιστικούς ή αυτούς που συγκροτούν κομμουνιστές-διεθνιστές επαναστάτες), σε διάφορες εποχές, συγκυρίες, χώρες και περιοχές. Δεν προσδίδει σε αυτές το ίδιο περιεχόμενο η αστική τάξη, τα μικροαστικά στρώματα, οι εκπίπτοντες από αυτά λόγω κρίσης και η εργατική τάξη, ιδιαίτερα σε συνθήκες όξυνσης της ανισομέρειας, δομικής κρίσης, διακρατικομονοπωλιακής επιβολής μακροχρόνιου καθεστώτος νεοαποικιοκρατίας (“αποικίας χρέους”), κοινωνικοοικονομικού ταξικού πολέμου, και εν εξελίξει Γ' Παγκόσμιου Ιμπεριαλιστικού Πολέμου.
Ακόμα και εντός της ιμπεριαλιστικής ληστρικής ολοκλήρωσης της Ε.Ε., το εθνικό και το διεθνικό δεν έχουν και δεν μπορούν να έχουν ταυτόσημο φορτίο στις χώρες του πυρήνα και της περιφέρειας, τη στιγμή που η άρχουσα τάξη των χωρών του πυρήνα έχει την ευχέρεια να μπουκώνει επιλεκτικά την εργατική τάξη της με μέρος των μονοπωλιακών υπερκερδών που απομυζά.
Αλλά και εντός μιας χώρας με μέσο επίπεδο ανάπτυξης, το ίδιο δίπολο δεν μπορεί να ταυτίζεται στις διεκδικήσεις και στην προπαγάνδα μεταξύ των αυτοχθόνων εργαζομένων και των προσφύγων και μεταναστών (ανάγκη για ίσα εργασιακά δικαιώματα κλπ). Αυτό απαιτεί διαφοροποίηση των διεκδικήσεων του κινήματος σε διάφορες χώρες, στο βαθμό που έχουν διαφορετική θέση και ρόλο στο μηχανισμό διακρατικομονοπωλιακής εκμετάλλευσης και καταπίεσης, κυριαρχίας και υποταγής, αλλά και στο εσωτερικό κάθε χώρας. Κάθε αντίθετη άποψη είναι μάλλον ανιστορική και μεταφυσική.
Είναι καθήκον των κομμουνιστών η συγκεκριμένη-ιστορική προσέγγιση αυτών των εννοιών και η ένταξή τους στο οπλοστάσιο απεύθυνσής τους στην εργατική τάξη και ευρύτερα στο λαό, στη βάση 1. της επιστημονικής διάγνωσης της κατάστασης, του συσχετισμού δυνάμεων και των στόχων του ταξικού αντιπάλου σε “εθνικό”, περιφερειακό και παγκόσμιο επίπεδο, 2. της διάγνωσης των σχετικών προσλαμβανουσών παραστάσεων των ανθρώπων και κυρίως 3. της επαναστατικής τακτικής και στρατηγικής τους.
Για τους κομμουνιστές-διεθνιστές το δίπολο “εθνικό – διεθνικό” δεν είναι και δεν μπορεί να είναι αποκομμένο από την στρατηγική προοπτική της επαναστατικής κομμουνιστικής ενοποίησης της ανθρωπότητας. Η ενότητα της παγκόσμιας εργατικής τάξης δεν γίνεται με όρους μεταφυσικής τύπου Προυντόν, δηλ. εάν από το δίπολο “εθνικό – διεθνικό” απαλείψουμε αυθαίρετα την “κακή” πλευρά, το “εθνικό” και υπερδιογκώσουμε την “καλή”, το “διεθνικό”, κλίνοντας το διεθνισμό σε όλες τις πτώσεις...
Εάν σε μια χώρα ή ομάδα χωρών, στο νυν στάδιο, εποχή και συγκυρία, επιβάλλεται για ένα και πλέον αιώνα διακρατικομονοπωλιακός μηχανισμός άντλησης υπεραξίας όχι μόνο με τη μορφή του συσσωρευμένου πλούτου, όχι μόνο με την καταλήστευση των νυν εργαζομένων, ανέργων και συνταξιούχων, όχι μόνο με τη μορφή της “αφαίμαξης εγκεφάλων” της νέας γενιάς, αλλά και της μελλοντικής υπεραξίας που θα παραχθεί με όρους αύξουσας απόλυτης εξαθλίωσης από τις  επόμενες τουλάχιστον 5 γενεές, μπορεί ο αγώνας για τη χειραφέτηση της εργατικής τάξης να στερείται εθνικοαπελευθερωτικών, αντι(νεο-)αποικιοκρατικών χαρακτηριστικών; Μπορεί άραγε ο ταξικός διεθνιστικός αγώνας να αποσπαστεί από τον αγώνα για λαϊκή κυριαρχία, για το τσάκισμα της διακρατικομονοπωλιακής φυλακής λάων, της Ε.Ε., του ΝΑΤΟ κ.ο.κ. χάριν της “ταξικής” και “διεθνιστικής” “καθαρότητας”;
Υπενθυμίζω ότι και προ εκατονταετίας, κάποιοι “αριστεροί” κατηγορούσαν το Λένιν και τους μπολσεβίκους για οππορτουνισμό, επειδή αυτοί προέτασσαν το δικαίωμα των εθνών για αυτοδιάθεση κ.ο.κ... “Από μαρξιστική άποψη ...τέτοιοι γενικοί και αφηρημένοι ορισμοί, όπως ο «μη πατριωτισμός», δεν έχουν καμιά απολύτως αξία. Η πατρίδα, το έθνος είναι ιστορικές κατηγορίες. Αν σε καιρό πολέμου πρόκειται για την υπεράσπιση της δημοκρατίας ή για αγώνα ενάντια στο ζυγό που καταπιέζει ένα έθνος, εγώ δεν είμαι καθόλου ενάντια σ' έναν τέτοιο πόλεμο και δε φοβάμαι τις λέξεις «υπεράσπιση της πατρίδας» όταν αναφέρονται σ' έναν τέτοιου είδους πόλεμο ή εξέγερση. Οι σοσιαλιστές τάσσονται πάντοτε με το μέρος των καταπιεζόμενων και συνεπώς δεν μπορούν να είναι αντίπαλοι των πολέμων που έχουν σκοπό τη δημοκρατική ή σοσιαλιστική πάλη ενάντια στην καταπίεση” (Β.Ι.Λένιν. ΑΝΟΙΧΤΟ ΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣ τον ΜΠΟΡΙΣ ΣΟΥΒΑΡΙΝ, Δεκ. 1916. Άπαντα, τ. 30, σ.262).  
Με αυτή την έννοια, είναι άκρως μεταφυσική η πρόσληψη παρόμοιων εννοιών ως εξ υπαρχής απολύτως εχθρικών προς τον κομμουνισμό και την επανάσταση. Επιπλέον, εκ των πραγμάτων, αυτή η πρόσληψη λειτουργεί υπονομευτικά για τον πραγματικό επαναστατικό διεθνισμό της εργατικής τάξης, με δύο βασικούς αλληλένδετους τρόπους: 1. με τη μετάθεση της σύγκρουσης με το μηχανισμό διακρατικομονοπωλιακής επιβολής-εκμετάλλευσης (Ε.Ε., ΔΝΤ, ΝΑΤΟ κλπ) στο απροσδιόριστο μέλλον, “όταν ωριμάσουν οι συνθήκες για καθαρή ταξική μετάβαση στο σοσιαλισμό” (ή και ...μετά από αυτή τη μετάβαση), γεγονός που συνιστά εξαιρετική υπηρεσία στους πιο ισχυρούς και επιθετικούς κύκλους της αστικής τάξης προπαντός του πολυεθνικού κεφαλαίου και 2. αφήνοντας τη διαχείριση των διαθέσεων εθνικής ταπείνωσης, πρωτίστως της ίδιας της εργατικής τάξης της χώρας (που είναι πάνω από το 60% του πληθυσμού) στην αποκλειστική δικαιοδοσία ποικίλων μορφών εθνικισμού (αστικού & μικροαστικού), πατριδοκαπηλείας, σοβινισμού, φασισμού, ρατσισμού, ξενοφοβίας κ.ο.κ., παρέχοντας δηλ. πάλι στους πιο επιθετικούς κύκλους του κεφαλαίου εξαιρετικά πολύτιμη δύναμη κρούσης με όρους μαζικού κινήματος, για το τσάκισμα της εργατικής τάξης σε κρατικό, διακρατικό και παρακρατικό επίπεδο.

Κατ' αυτό τον τρόπο, κάποιοι, βαυκαλιζόμενοι με μεταφυσικής-ανιστορικής κοπής “επαναστατικά” συνθήματα τύπου «όποιος κοιμάται πατριώτης ξυπνάει φασίστας», ίσως επιλέγουν για τον εαυτό τους τον ύπνο του δικαίου (δικαίωμά τους), αλλά μπορεί να συμβάλλουν στην πράξη στο να πιαστεί στον ύπνο η εργατική τάξη από την αντίδραση και το φασισμό.